|
Jesteś tu:
Strona główna > Numery > Numer 24 > Dyskryminacja Romów w Polsce
Dyskryminacja Romów w Polsce
8 listopada 2005 roku odbył się w Warszawie Okrągły Stół zorganizowany przez Europejską Komisję Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji (ECRI). Spotkanie to miało miejsce w Pałacu Ministerstwa Kultury i było poświęcone sprawom opublikowanym w raporcie ECRI.
Zasadnicze tematy jakie były poruszane podczas rozmów przy Okrągłym Stole dotyczyły Romów żyjących w Polsce. Uczestnicy tego spotkania zwrócili szczególną uwagę na przejawy nietolerancji i ksenofobię w życiu publicznym i mediach, a także sposoby zwalczania rasizmu i złe funkcjonowanie organów bezpieczeństwa oraz naruszanie zasad równości wobec prawa. Dyskryminacja na tle rasowym w Polsce to jeden z najważniejszych punktów trzeciego raportu ECRI.
Rasizm i przemoc
Według Rady Europy Polska poczyniła postępy w wielu dziedzinach, jednak nie we wszystkich. Europejska Komisja Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji ma wiele zastrzeżeń co do pracy policji i prokuratury, dotyczy to głównie przestępstw na tle rasowym. Zdaniem ECRI polskie organy bezpieczeństwa nie przywiązują odpowiedniej wagi do tego rodzaju aktów przemocy, a skutkiem tego są utajnione sprawy społeczne, wzrost nietolerancji i dyskryminacja. W Polsce nie podejmuje się żadnych działań, które zwalczałyby te zjawiska.
Jak wynika z badań opinii publicznej, Romowie to jedna z najbardziej nielubianych grup społecznych w Polsce. W parze z tym idzie nie tylko wrogie nastawienie, ale także konkretne postępowanie, które prowadzi do dyskryminacji Romów. Takie zachowania godzą w podstawowe prawo do życia i zdrowia.
Polskie władze z niechęcią przyznają, że zdarzają się sytuacje, iż Romowie padają ofiarami przemocy. Jednak jak podaje w swoim raporcie ECRI, powołując się na różne źródła, nie jest to przemoc na tle rasowym, tylko ataki o ewidentnym charakterze chuligańskim. W wyżej wspomnianym raporcie Komisja zwraca także uwagę, aby w przypadku tego rodzaju incydentów nie tolerowano bezkarności, a poszkodowanych traktowano na równych prawach jak obywateli polskich.
ECRI wzywa Polskę do niezwłocznego zajęcia się tymi problemami i zaleca działania prowadzące do rozpowszechniania kultury, obyczajów i historii Romów oraz zwracania uwagi na „wartość dodaną”, czyli tolerancję wśród społeczeństwa polskiego. Jak wynika z badań ECRI, w świadomości wielu Polaków istnieją głęboko zakorzenione stereotypy, które powodują, iż Romowie są izolowani i wyłączeni z życia społecznego, tym samym pozbawieni możliwości pracy i normalnego funkcjonowania.
Utrudnienia w edukacji dla dzieci Romów
Według ECRI w Polsce istnieje segregacja uczniów. Przykładem tego mogą być odrębne klasy, do których uczęszczają tylko i wyłącznie Romowie. Wpływa to negatywnie na ich edukację, a także proces integracji, gdyż nie mają oni kontaktu z innymi dziećmi. Tym samym doprowadza to do izolacji społecznej.
Istnieją oczywiście asystenci, którzy występują w roli pośredników między szkołą a dziećmi romskimi, ale ich zadanie ogranicza się tylko do redukowania ilości wagarujących uczniów.
Małopolska (2001-2003) – Rządowy Program Pilotażowy
Rządowy Program Pilotażowy dla Społeczności Romskiej został przyjęty w lutym 2001 roku i jest skierowany do mieszkających na terenie Małopolski Romów. Dotyczy on głównie jednej z najbiedniejszych grup romskich żyjących w Polsce – Romów Bergitka.
Podczas rozmów przy Okrągłym Stole stwierdzono, iż treść owego programu jest zadowalająca, gdyż powstał on w porozumieniu ze społecznością romską. Rezultaty Rządowego Programu Pilotażowego nie są jeszcze w pełni znane, ale przedstawiciele Romów oraz lokalne i rządowe władze są zadowolone z jego realizacji w dziedzinie opieki zdrowotnej i kultury.
W kwestii warunków lokalowych, jak wynika z doniesień społecznych, istnieją pewne zastrzeżenia. Warunki w jakich mieszkają Romowie są okropne, większość ich osad położona jest poza granicami większych miast, tym samym często są oni pozbawieni kanalizacji i wodociągu oraz dostępu do jakichkolwiek udogodnień. Budynki w jakich mieszkają nie spełniają podstawowych norm sanitarnych.
Danuta Gil, Prezes Stowarzyszenia Kobiet Romskich w Polsce zwróciła uwagę na to iż powyższy program nie porusza kwestii dotyczącej kobiet romskich i że nowy Rząd zlikwidował specjalny organ do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn.
ECRI wzywa polskie władze, aby usprawniły system pomocy prawnej dla Romów, tym samym zapewniły bezpłatne konsultacje i pomogły w walce z nietolerancją i dyskryminacją.
W raporcie ECRI uwzględnione są także zastrzeżenia przedstawicieli grupy romskiej. Dotyczą wielu dziedzin życia, a głównie braku dostępu do szkolnictwa średniego i wyższego, problemów z zatrudnieniem i edukacją osób dorosłych.
Większą satysfakcję, jak stwierdzają Romowie, dało im samo tworzenie programu niż jego realizacja.
Rządowy Program dla Społeczności Romskiej
1 stycznia 2004 roku polski Rząd przystąpił do realizacji długoterminowego Programu Narodowego, którego celem, jak czytamy w raporcie ECRI, jest: „polepszenie warunków życia i zdrowia, obniżenie bezrobocia, zapewnienie bezpieczeństwa i zapobieganie przestępstwom rasistowskim, rozwijanie kultury Romów i zachowanie ich etnicznej tożsamości. Program ma również na celu promowanie historii, kultury i tradycji Romów wśród populacji większościowej. Priorytetem objęto edukację dzieci Romów.” Program ten w szczególności dotyczy Romów z Małopolski, ale swym zasięgiem obejmuje całą Polskę.
Miejmy nadzieję, że dialog, który został podjęty między organizacjami pozarządowymi a rządem zaowocuje w przyszłości i rezultaty jakie z niego wynikną przyniosą wiele korzyści Romom i ułatwią im życie w polskim społeczeństwie.
Ervin Csaba Bartis
Pełny tekst raportu znajduje się na stronie:
Council of Europe
>> index
|
|
|
