|
Jesteś tu:
Strona główna > Numery > Numer 11 > Deklaracja zasad
Jak to się robi w Finlandii
Deklaracja zasad przyjęta przez fińską sieć organizacji rozwojowych. Przedstawia ona wartości i zasady, którymi kierują się fińskie organizacje pozarządowe we współpracy rozwojowej.
Deklaracja zasad
Zatwierdzona na jesiennym spotkaniu w dniu 28.11.1997 r.
Wstęp
Po raz kolejny ludzkość musi znaleźć rozwiązania wielkich problemów dotyczących nie tylko przyszłości istoty ludzkości, ale całego świata. Rozwój technologiczny otworzył nowe możliwości, które trudno było sobie wyobrazić w przeszłości. Jednocześnie groźne zmiany stały się jeszcze bardziej rzeczywiste. Musimy rozwinąć nasze myślenie, a nasze działania muszą być jeszcze bardziej celowe, jeśli mamy zapewnić warunki dla dobrego życia dla nas i dla przyszłych pokoleń.
Od czasu zimnej wojny świat był świadkiem wstrząsów bez precedensu. Nauka i technologia stały się istotnymi czynnikami produkcji. Działalność gospodarcza, handel i kapitał przemieszczają się prawie bez żadnych ograniczeń. Globalizacja, światowe otwarcie granic, ma różne skutki - szczególnie w krajach rozwijających się, ale też w starych krajach uprzemysłowionych.
"Północ" nie ma jednego modelu społecznego. Trwają zmagania pomiędzy północnoeuropejskimi państwami opiekuńczymi akcentującymi solidarność, a północnoamerykańskim neoliberalizmem, który opowiada się za indywidualizmem. W niektórych częściach byłego bloku wschodniego ubóstwo i problemy społeczne podobne są do tych w krajach rozwijających się. Zdaniem wielu, nadszedł czas, aby poszukać modeli społecznych, które pozwolą na wykorzystanie najbardziej pozytywnych aspektów różnych podejść do spraw społecznych.
Siły rynkowe otrzymywały coraz więcej władzy do kierowania rozwojem. Równocześnie zdolność polityki do regulowania rozwoju społeczeństwa kurczyła się. Jest to konsekwencją decyzji o demontażu regulacji społecznych. Liberalizacja ranku ma też pozytywny wpływ, gdy firmy z powodzeniem produkują zysk w środowisku międzynarodowej konkurencji. Jednakże przydatność tych korzyści z punktu widzenia całego społeczeństwa może być kwestionowana, jako że inwestorzy działają poza granicami państw i inwestują w najbardziej zyskownych rejonach. Rządy w zamian sprzyjają tworzeniu warunków atrakcyjnych dla inwestorów.
W biednych krajach Południa umiędzynarodowienie ma dwie strony. Umiędzynarodowienie działalności gospodarczej biznesu i handlu spowodowało powstanie szybko rozwijających się regionów i centrów, charakteryzujących się powstawaniem miejsc pracy i materialnego dobrobytu. Niektóre kraje, które jeszcze niedawno były wśród najbardziej ubogich, szybko zbliżają się do poziomu krajów uprzemysłowionych. Prywatni inwestorzy dziesięciokrotnie zwiększyli inwestycje w szeregu regionów (np. w Azji) w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Z drugiej strony, rozwój społeczny i gospodarczy dotyczy tylko niektórych obszarów i firm, a nie społeczeństwa jako całości. Fala wzrostu ominęła większość najsłabiej rozwiniętych państw Afryki Subsaharyjskiej.
W latach dziewięćdziesiątych XX wieku przepływ inwestycji z krajów uprzemysłowionych do krajów rozwijających się żywotnie wzrósł, podczas gdy tradycyjna współpraca rozwojowa podupadła. Większość z tych inwestycji zostało skierowanych do centrów wzrostu w około dwudziestu krajach, a tylko znikoma ich część dotarła do krajów najsłabiej rozwiniętych. Równocześnie, współpraca rozwojowa z krajami najuboższymi została okrojona w relatywnie największym stopniu. Te czynniki zwiększyły przepaść pomiędzy krajami Trzeciego Świata.
Globalizacja objęła nie tylko rynki kapitałowe i rynek pracy, ale również usługi, kulturę, a nawet myślenie. Negatywne efekty zmian technologicznych można dostrzec w krajach uprzemysłowionych, lecz to w najsłabszych krajach rozwijających się stanowią one szczególnie duże zagrożenie. Istnieje niebezpieczeństwo, że swobodny rozwój biednych regionów świata zostanie powstrzymany.
Wiele instytucji, organizacji, rządów i wielkich firm zatroszczyło się o swoje interesy w świecie. Jednakże jednym z większych pytań naszych czasów jest to, w jaki sposób zmienić kierunek rozwoju w ten sposób, aby dobro ludzi i natury zostało wzięte pod uwagę.
Wymaga to działań na wszystkich poziomach, lokalnie i globalnie.
Potrzebna jest globalna współpraca w dziedzinie polityki, aby uregulować działalność międzynarodowych korporacji i ograniczyć ich oddziaływanie. Na przykład potrzebna jest dalekosiężna współpraca międzynarodowa na polu polityki fiskalnej i ekologicznej. Ponadto, pociąga to za sobą konieczność wzmocnienia i demokratyzacji ONZ i innych instytucji międzynarodowych. Pogwałcenia praw człowieka w dalszym ciągu są powszechne w krajach rozwijających się - pomimo deklaracji międzynarodowych. Trzeba znaleźć środki, aby wprowadzić w życie mającą 50 lat Powszechną Deklarację Praw Człowieka.
Potrzebne są inicjatywy w celu poszerzenia rozwoju społecznego i ekonomicznego, jak również miejsce na działanie i różnorodność na poziomie lokalnym. Działanie na rzecz lokalności powinno być wspierane jako przeciwwaga do globalizacji.
Organizacje oparte na pracy wolontariuszy i sieci współpracy muszą mieć wpływ na rozwój na świecie. Rozwój powinien być oparty na wartościach, które większość ludzkości akceptuje i uważa za właściwe. Definiując takie wartości, trzeba wziąć pod uwagę, co jest najlepsze dla ludzi, społeczności, całego globu i przyszłych pokoleń.
Wskaźniki ekonomiczne pokazują tylko część tego, czym naprawdę jest rozwój i dobre życie. Poza aspektami ekonomicznymi polegają one na nierozerwalnej zdolności istot ludzkich do uczestniczenia w podejmowaniu decyzji - tj. w demokracji i sprawiedliwości - aby cieszyć się bardziej równomierną dystrybucją dobrobytu, równością płci, prawem do dostępu do edukacji, bezpieczną różnorodnością i ciągłością cyklów życia dla przyszłych pokoleń.
Obecne pokolenie stoi przed wielkim wyzwaniem połączenia szans, które przynosi otwierający się świat, z zasadami wspólnej odpowiedzialności i partnerstwa, w którym urzeczywistniają się wartości uznawane przez ludzi za właściwe. Musimy stworzyć świat możliwości, w którym jest miejsce na wielkich i małych - czy są to inicjatywy pojedynczych ludzi, aspiracje społeczeństw czy działalność gospodarcza.
Mieszkamy na świecie razem. Równolegle do kultury, która podkreśla znaczenie indywidualizmu i osobistych korzyści, musimy edukować na temat partnerstwa i wspólnej odpowiedzialności, które nadają indywidualnemu życiu większą wagę i sens. Finlandia cieszy się dobrym imieniem w społeczności międzynarodowej i warto pamiętać o tej reputacji. Jako Finowie możemy wywierać wpływ na rozwój światowy w większym stopniu niż wiele krajów, które obciążone są spuścizną kolonializmu i polityki podboju.
Spróbowaliśmy powyżej opisać pokrótce sytuację światową, która stała w tle, gdy formułowana była deklaracja zasad KEPA. Świat zmienia się nieustannie. Tak samo jak nasze rozumienie świata i kierunku zmian. Czas wiecznych deklaracji zasad skończył się. Lecz podstawowe wartości naszej deklaracji, światowa odpowiedzialność i międzynarodowa solidarność, pozostają na zawsze.
Tapani Ruokanen
Przewodniczący
Folke Sundman
Dyrektor
1. Główne zadania i wartości
Kepa jest organizacją niezależną ideologicznie, politycznie i religijnie, której członkowie są zaangażowani w promowanie wyznawanych wspólnie wartości. Organizacje członkowskie mają własne cele i aspiracje, które nie stoją w sprzeczności ze wspólnymi wartościami. Członkowie Kepa próbują stosować wspólne idee we własnej działalności, jak również współpracując z innymi organizacjami. Różnice ideologiczne pomiędzy ludźmi, wiek, płeć, wykształcenie oraz różnice w tradycji i kulturze organizacji członkowskich dają różne możliwości dla wspólnej spójnej realizacji tych zasad w praktyce.
Głównym zadaniem Kepa jest zachęcanie, wspieranie i organizowanie fińskiego społeczeństwa obywatelskiego w akcjach, które promują globalną odpowiedzialność. Głównym instrumentem dla wypełnienia tego zadania jest Program Partnerski, poprzez który Kepa szerzy w fińskim społeczeństwie świadomość na temat spraw globalnych i wzmacnia jego zdolność do działania poprzez organizowanie, rozpowszechnianie informacji, szkolenia, kampanie dla i we współpracy z fińskimi organizacjami pozarządowymi. Kepa wzmacnia społeczeństwo obywatelskie w krajach rozwijających się poprzez własne działania w terenia, jak również poprzez budowanie sieci współpracy pomiędzy fińskimi organizacjami a organizacjami pozarządowymi w krajach Południa.
Poprzez partnerstwo rozumiemy długookresowe związki oparte na równości, wzajemne oddziaływanie i współpracę pomiędzy dwoma lub więcej partnerami.
Podstawowymi wartościami Programu Partnerskiego Kepa i jej działalności są: globalna odpowiedzialność i solidarność międzynarodowa.
Te podstawowe wartości zawierają w sobie:
- zrównoważony rozwój
- ochronę środowiska
- sprawiedliwość
- tolerancję
- równość
- pragnienie pokoju
- prawa człowieka
- demokrację
2. Główne wskazówki na temat polityki Kepa
Kepa jest siecią współpracy, której głos należy do fińskiego ruchu na rzecz Trzeciego Świata, i który przemawia na rzecz partnerów z Północy jak i z Południa. Mówiąc jednym głosem wraz z naszymi partnerami, możemy powiedzieć więcej niż oddzielnie. Jednocześnie jesteśmy reprezentacją fińskich organizacji i ich partnerów. Kepa działa niezależnie, ale też wspólnie z jej organizacjami członkowskimi w ramach konkretnej pracy rozwojowej i nad sprawami dotyczącymi rozwoju.
Kepa reprezentuje szerokie spektrum opinii w sprawie współpracy rozwojowej w Finlandii. Współpraca rozwojowa - jak ją rozumiemy - składa się z wzajemnych kontaktów pomiędzy społeczeństwami obywatelskimi i istotami ludzkimi, z wymiany informacji i doświadczeń i budowania mostów pomiędzy społecznościami a indywidualnymi osobami. Opinie wyrażane przez Kepa są wspólnym głosem fińskiego społeczeństwa obywatelskiego skierowanym do naszego rządu. W ten sposób Kepa aktywnie kształtuje opinię publiczną.
Kepa buduje mosty, ale nie ogranicza się do prostego przekazywania opinii, lecz również oferuje usługi i kanały realizacji współpracy rozwojowej w praktyce. W swych oświadczeniach publicznych i konkretnych działaniach Kepa opiera się na wsparciu jej organizacji członkowskich.
Kepa podkreśla, że wymiana kulturalna i współpraca organizacji pozarządowych jest częścią współpracy rozwojowej. Obydwie strony - zarówno Północ, jak i Południe - mogą coś dać sobie nawzajem, gdy współpracują. Różnice kulturalne to dobro, które powoduje, że Finowie są też beneficjantami współpracy.
Kepa śledzi działalność międzynarodowych instytucji, takich jak Unia Europejska, Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Światowa Organizacja Handlu i informuje swych członków o działalności tych instytucji oraz próbuje wpływać na ich politykę. Jednym z zadań Kepa jest informowanie obywateli o skutkach globalizacji i możliwościach działania wobec instytucji międzynarodowych.
Kepa stara się rozwijać lokalne strategie i działalność opartą na wolontariacie. Kepa pragnie wpływać na politykę gospodarczą w krajach Północy i Południa. Jej zadania polegają na inicjowaniu i koordynowaniu szczególnie w tych sprawach, co do których panuje powszechna zgoda w ruchu na rzecz Trzeciego Świata.
Praca Kepa w terenie i praca nad polityką rozwojową wzmacniają się wzajemnie. Partnerstwo pomiędzy ludźmi i organizacjami z Północy i Południa wymaga doświadczenia w obydwu tych sprawach i osiąga się je poprzez długookresową współpracę.
Zadaniem Kepa jest też inspirowanie społeczeństwa poprzez kampanie na rzecz wspólnego działania oraz oferowanie ludziom łatwo dostępnych kanałów praktycznej pracy dzięki organizacjom członkowskim. Kepa jest też sama w sobie kanałem pracy na Południu. Kepa stara się wpływać na ludzi podejmujących decyzje polityczne i ekonomiczne w Finlandii i w krajach Południa. Wiarygodne akcje wymagają posiadania doświadczenia w obydwu tych obszarach.
Zakres działań Kepa obejmuje szeroką gamę różnego rodzaju elementów na różnych poziomach. Naszym zadaniem jest wspieranie pracy naszych partnerów z Południa w celu zapewnienia im podstawowych warunków do działania. Kepa wpisuje również małe projekty w szerszy kontekst i wspiera współpracę w sieci. Programy Kepa są różnorodne, dzięki czemu mogą być one przydatne na różnych poziomach społeczeństwa i dla różnych rodzajów organizacji.
Zadaniem Kepa jest dostarczanie możliwości młodym działaczom i specjalistom w krajach rozwijających się. Dlatego Kepa organizuje wymianę młodzieżową i dostarcza organizacjom członkowskim informacje o dostępnych osobach.
Kepa oferuje również fińskim organizacjom pozarządowym szkolenia i inne usługi w sprawach dotyczących polityki rozwojowej i współpracy rozwojowej. Kepa działa też jako bank informacji o krajach rozwijających się.
Kepa pracuje we współpracy z różnymi instytucjami rządowymi i stara się wpływać na podejmujących decyzje. Główny partnerem w sprawach praktycznych jest Departament Współpracy Rozwojowej w fińskim Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Kepa oferuje alternatywne kanały i sposoby działania dla oficjalnej współpracy rozwojowej. Doświadczenie w praktycznej pracy w terenie daje możliwości i materiał do kształtowania i wpływania na politykę dotyczącą współpracy rozwojowej. Kepa tworzy powiązania pomiędzy czynnikami oficjalnej pomocy rozwojowej a organizacjami wolontarystycznymi oraz pomiędzy organizacjami pozarządowymi - w Finlandii i w partnerstwie z organizacjami z Południa.
3. Metody pracy
Poprzez strategię działań Kepa rozumie podejmowanie konkretnych działań, których celem jest realizowanie dzielonych przez nas wartości. Strategia ta jest realizowana w ramach średniookresowego planu działań opartego na tej deklaracji.
Cele strategii zostaną osiągnięte poprzez następujące środki i formy działań:
Partnerstwo jest naszym zadaniem i jest możliwe!
- Kepa funkcjonuje jako sieć współpracy pomiędzy partnerami z Północy i Południa.
- Działalność Kepa umacnia pracę grup lokalnych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji opartych na wolontariacie na Południu i promuje współpracę pomiędzy organizacjami.
- Kepa pomaga współpracującym partnerom w umacnianiu ich potencjału pracy i podejmuje z nimi wspólne projekty.
- Kepa współpracuje szczególnie z organizacjami z Południa, których działalność ma na celu tworzenie zmian społecznych na polu: środowiska, praw człowieka, organizacji kobiecych i organizacji dla niepełnosprawnych.
- Kepa promuje wielokulturowość i bierze udział we współpracy i wymianie kulturalnej.
- Kepa szanuje różnorodność kulturową i możliwość wzajemnego uczenia się od siebie.
Razem stanowimy głos ruchu na rzecz Trzeciego Świata!
- Kepa zabezpiecza podstawowe warunki konieczne do pracy na rzecz fińskich organizacji pozarządowych.
- Kepa działa również jako organizacja parasolowa, podejmując wspólną odpowiedzialność za fiński ruch na rzecz Trzeciego Świata.
- Kepa bierze udział w dyskusjach na temat globalizacji również na praktycznym poziomie projektów współpracy rozwojowej.
- Kepa śledzi i uczestniczy w międzynarodowej debacie o współpracy rozwojowej.
- Kepa wspiera kampanie ruchu na rzecz Trzeciego Świata i organizuje wspólne imprezy.
- Kepa reprezentuje fiński ruch na rzecz Trzeciego Świata i bierze aktywny udział w kształtowaniu polityki rozwojowej Unii Europejskiej.
- Kepa utrzymuje aktywne i różnorodne kontakty z organizacjami międzynarodowymi i lokalnymi oraz sieciami w ruchu na rzecz rozwoju.
- Kepa angażuje się w rozpowszechnianie informacji związanych z jej obszarem działalności i tworzy serwisy edukacyjne i informacyjne dla fińskich organizacji pozarządowych.
- Kepa angażuje się w badania, które są zgodne z jej linią działalności.
Zobacz w Internecie:
W 2001 roku fińska platforma organizacji rozwojowych wydzieliła się z Kepa i została powołana jako odrębna organizacja. Jednakże powyższa deklaracja dotyczy również tej nowej platformy. Nie we wszystkich szczegółach, ponieważ platforma - w przeciwieństwie do Kepa - pracuje tylko w Finlandii i Europie. Lecz główne treści tej deklaracji są obowiązujące.
Tłumaczenie: Marcin Wojtalik
>> index
|
|
|
